CIBIL స్కోర్ అంటే ఏమిటి మరియు అది ఎలా లెక్కించబడుతుంది? తర్వాత ఏమి చేయాలి
ప్రతి లోన్ దరఖాస్తులో వినిపించే CIBIL స్కోర్ నిజంగా ఎలా తయారవుతుంది? దీన్ని ఎవరు లెక్కిస్తారు, ఏ అంశాలకు ఎంత ప్రాధాన్యత ఉంటుంది, మరియు దీని ఆధారంగా మీరు ఇప్పుడు ఏమి చేయాలో సులభంగా తెలుసుకోండి.
Last updated 14 June 2026
CIBIL స్కోర్ అంటే ఏమిటి మరియు అది ఎలా లెక్కించబడుతుంది? తర్వాత ఏమి చేయాలి
లోన్ తీసుకోవడానికి బ్యాంకుకు వెళ్ళినప్పుడు లేదా క్రెడిట్ కార్డ్ కోసం దరఖాస్తు చేసినప్పుడు, మొదటగా అడిగే ప్రశ్న ఇదే - "మీ CIBIL స్కోర్ ఎంత?" ఈ మూడు అంకెల సంఖ్య మీ ఆర్థిక భవిష్యత్తును ప్రభావితం చేయగలదు, అయినా చాలా మందికి ఈ సంఖ్య ఎలా తయారవుతుంది, దీన్ని ఎవరు నిర్ణయిస్తారు, మరియు దీని వెనుక ఉన్న లెక్క ఏమిటో తెలియదు. ఈ వ్యాసంలో మనం ఈ మొత్తం అంశాన్ని మొదటి నుండి చివరి వరకు వివరంగా అర్థం చేసుకుందాం, మరియు మీ స్కోర్ ఆధారంగా తర్వాత ఏమి చేయాలో కూడా చూద్దాం.
CIBIL అంటే ఏమిటి?
CIBIL అంటే Credit Information Bureau (India) Limited. ఇది భారతదేశంలో మొట్టమొదటి మరియు అతిపెద్ద క్రెడిట్ సమాచార సంస్థ. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న బ్యాంకులు మరియు ఆర్థిక సంస్థల నుండి కస్టమర్ల రుణ మరియు చెల్లింపు సమాచారాన్ని సేకరించి, ఆ సమాచారం ఆధారంగా ప్రతి వ్యక్తికి ఒక సంఖ్యాత్మక స్కోర్ను తయారు చేయడం దీని పని. ఇప్పుడు దీన్ని TransUnion CIBIL అని కూడా పిలుస్తారు, ఎందుకంటే ప్రపంచవ్యాప్త కంపెనీ TransUnion దీనితో భాగస్వామ్యం కలిగి ఉంది.
CIBIL స్కోర్ అర్థం ఏమిటి?
CIBIL స్కోర్ 300 నుండి 900 వరకు ఉండే ఒక సంఖ్య, ఇది మీరు రుణం తిరిగి చెల్లించడంలో ఎంత విశ్వసనీయులో చూపిస్తుంది. దీన్ని ఒక రకమైన "ఆర్థిక విశ్వసనీయత ధృవీకరణ పత్రం" అని చెప్పవచ్చు - మీకు రుణం ఇస్తే, మీరు దాన్ని సమయానికి చెల్లిస్తారా లేదా అని ఇది సూచిస్తుంది. స్కోర్ 900కు ఎంత దగ్గరగా ఉంటే, బ్యాంకుల దృష్టిలో మీరు అంత విశ్వసనీయమైన కస్టమర్గా పరిగణించబడతారు.
స్కోర్ శ్రేణుల వర్గీకరణ
| శ్రేణి | వర్గం | అర్థం |
|---|---|---|
| 300-549 | పేలవం | లోన్ దొరకడం కష్టం |
| 550-649 | మధ్యస్థం | ఎక్కువ వడ్డీ రేటుతో దొరకవచ్చు |
| 650-749 | మంచిది | సులభంగా లోన్ దొరుకుతుంది |
| 750-900 | అత్యుత్తమం | ఉత్తమ వడ్డీ రేటు మరియు సౌకర్యాలు |
ఇది ఒక సాధారణ మార్గదర్శిక మాత్రమేనని గమనించండి - ప్రతి బ్యాంకుకు తమదైన అంతర్గత ప్రమాణాలు ఉండవచ్చు.
స్కోర్ లెక్కింపులోని ఐదు ప్రధాన అంశాలు
CIBIL స్కోర్ ఒకే ఒక్క అంశంపై ఆధారపడదు, అనేక అంశాల కలయిక ద్వారా తయారవుతుంది. ప్రతి అంశానికి ఒక నిర్దిష్ట వెయిటేజ్ ఉంటుంది:
1. చెల్లింపు చరిత్ర (సుమారు 35%)
ఇది అతిపెద్ద అంశం. మీ EMIలు మరియు క్రెడిట్ కార్డ్ బిల్లులు సమయానికి చెల్లించారా లేదా అనేది ఇక్కడ అత్యంత ముఖ్యమైనది. ఒక్కసారి ఆలస్యం అయినా స్కోర్పై ప్రభావం చూపవచ్చు.
2. క్రెడిట్ వినియోగ నిష్పత్తి (సుమారు 30%)
మీ మొత్తం క్రెడిట్ కార్డ్ పరిమితిలో ఎంత శాతం ఉపయోగిస్తున్నారు అనేది. 30% కంటే తక్కువ వినియోగం ఆరోగ్యకరంగా పరిగణించబడుతుంది.
3. క్రెడిట్ చరిత్ర పొడవు (సుమారు 15%)
మీ ఖాతాలు ఎంత కాలం నుండి క్రియాశీలంగా ఉన్నాయి. దీర్ఘకాలిక, స్థిరమైన క్రెడిట్ సంబంధం సానుకూల సంకేతంగా పరిగణించబడుతుంది.
4. క్రెడిట్ మిశ్రమం (సుమారు 10%)
సెక్యూర్డ్ (హోమ్ లోన్, కార్ లోన్) మరియు అన్సెక్యూర్డ్ (క్రెడిట్ కార్డ్, పర్సనల్ లోన్) రుణాల సమతుల్య మిశ్రమం కలిగి ఉండటం మంచిదిగా పరిగణించబడుతుంది.
5. కొత్త క్రెడిట్ కార్యకలాపం మరియు హార్డ్ ఇన్క్వైరీలు (సుమారు 10%)
ఇటీవల మీరు ఎన్ని కొత్త లోన్లు లేదా క్రెడిట్ కార్డుల కోసం దరఖాస్తు చేశారు అనేది. తక్కువ సమయంలో అనేక దరఖాస్తులు ప్రతికూల సంకేతంగా పరిగణించబడతాయి.
ఈ సమాచారం ఎక్కడి నుండి వస్తుంది?
మీ రుణ మరియు చెల్లింపుకు సంబంధించిన సమాచారం నేరుగా బ్యాంకులు, NBFCలు, మరియు ఇతర ఆర్థిక సంస్థల నుండి CIBILకు చేరుతుంది. ఈ సంస్థలు సాధారణంగా నెలకు ఒకసారి ఈ సమాచారాన్ని అప్డేట్ చేస్తాయి. ఈ సమాచారంలో మీ అన్ని రుణ ఖాతాలు, క్రెడిట్ కార్డ్ వినియోగం, చెల్లింపు తేదీలు, బాకీ మొత్తం, మరియు ఖాతా స్థితి (క్రియాశీలం/మూసివేయబడింది/బాకీ) ఉంటాయి.
స్కోర్ మరియు క్రెడిట్ రిపోర్ట్ మధ్య తేడా
చాలా మంది స్కోర్ మరియు క్రెడిట్ రిపోర్ట్ను ఒకే విషయంగా భావిస్తారు. వాస్తవానికి, స్కోర్ అనేది కేవలం ఒక సారాంశ సంఖ్య మాత్రమే, కానీ క్రెడిట్ రిపోర్ట్ అనేది ఒక విస్తృత పత్రం - దీనిలో మీ అన్ని ఖాతాల, చెల్లింపుల, బాకీల, మరియు హార్డ్ ఇన్క్వైరీల పూర్తి జాబితా ఉంటుంది. స్కోర్ తక్కువగా ఉంటే, కారణం తెలుసుకోవడానికి పూర్తి రిపోర్ట్ను చూడటమే సరైన మార్గం.
స్కోర్ ఎన్నిసార్లు అప్డేట్ అవుతుంది?
CIBIL స్కోర్ స్థిరంగా ఉండదు - ఇది నిరంతరం మారుతూ ఉంటుంది. బ్యాంకులు కొత్త సమాచారం పంపిన ప్రతిసారీ, స్కోర్ మళ్లీ లెక్కించబడుతుంది. దీని వల్ల, మీకు అనేక రుణ ఖాతాలు ఉంటే, ఒకే నెలలో మీ స్కోర్ చాలాసార్లు మారవచ్చు.
ఎవరికి స్కోర్ ఉండదు?
ఇప్పటివరకు ఎలాంటి రుణం లేదా క్రెడిట్ కార్డ్ తీసుకోని వ్యక్తులకు స్కోర్ ఉండదు, ఎందుకంటే లెక్కించడానికి ఎలాంటి డేటా అందుబాటులో ఉండదు. ఇలాంటి ప్రొఫైల్లను "NH" (No History) అని చూపిస్తారు. ఇలాంటి వ్యక్తులు ఒక చిన్న క్రెడిట్ కార్డ్ లేదా లోన్ తీసుకుని, క్రమశిక్షణతో చెల్లింపులు చేస్తూ, క్రమంగా తమ స్కోర్ను నిర్మించుకోవాలి.
బ్యాంకులకు ఈ సంఖ్య ఎందుకు అవసరం?
ఒక బ్యాంకుకు ప్రతి కస్టమర్ యొక్క పూర్తి ఆర్థిక చరిత్రను స్వయంగా పరిశీలించడం ఆచరణాత్మకంగా సాధ్యం కాదు. CIBIL స్కోర్ ఈ పనిని ఆటోమేటిక్ చేస్తుంది, దీని వల్ల బ్యాంకులు కొన్ని సెకన్లలోనే కస్టమర్ ఎంత రిస్క్తో కూడినవారో అంచనా వేయగలరు. దీని వల్ల రుణ ప్రక్రియ వేగవంతం అవుతుంది, బ్యాంకు రిస్క్ తగ్గుతుంది, మరియు మంచి కస్టమర్లకు మెరుగైన వడ్డీ రేటు లభిస్తుంది.
స్కోర్ లెక్కింపులో చేర్చని అంశాలు
స్పష్టత కోసం, ఈ క్రింది అంశాలు స్కోర్ లెక్కింపులో ఉపయోగించబడవు అని తెలుసుకోవడం కూడా ముఖ్యం:
- మీ వార్షిక ఆదాయం
- బ్యాంక్ పొదుపు ఖాతా బ్యాలెన్స్
- ఉద్యోగ రకం
- వయస్సు, లింగం, కులం, మతం
- మీ స్వంత స్కోర్ను మీరే చెక్ చేసుకోవడం
అయితే, రుణ ఆమోద ప్రక్రియ మొత్తంలో బ్యాంకులు ఆదాయం వంటి అంశాలను ప్రత్యేకంగా పరిగణలోకి తీసుకుంటాయి.
భారతదేశంలోని ఇతర క్రెడిట్ బ్యూరోలు
CIBILతో పాటు, భారతదేశంలో Experian, Equifax, మరియు CRIF High Mark అనే మూడు ఇతర గుర్తింపు పొందిన బ్యూరోలు కూడా పని చేస్తున్నాయి. ప్రతి ఒక్కటికి దాని స్వంత అల్గోరిథం ఉంటుంది, కాబట్టి స్కోర్లలో కొంచెం తేడా ఉండవచ్చు. అయితే భారతదేశంలో ఎక్కువ బ్యాంకుల మొదటి ఎంపిక CIBIL కావడంతో, ఈ స్కోర్కు సాధారణంగా ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తారు.
మీ స్కోర్ తెలుసుకున్న తర్వాత - ఏమి చేయాలి?
స్కోర్ ఎలా లెక్కించబడుతుందో అర్థం చేసుకున్న తర్వాత, ఇప్పుడు మీ స్వంత స్కోర్ ఆధారంగా తగిన చర్యలు తీసుకోవడం ముఖ్యం. మీ స్కోర్ ఏ శ్రేణిలో ఉందో బట్టి, ఈ క్రింది దశలను అనుసరించండి:
స్కోర్ 750+ ఉంటే: మీరు ఇప్పటికే మంచి స్థితిలో ఉన్నారు. ఇదే క్రమశిక్షణను కొనసాగించండి - సమయానికి చెల్లింపులు, తక్కువ క్రెడిట్ వినియోగం, మరియు అనవసరమైన కొత్త దరఖాస్తులను నివారించడం.
స్కోర్ 650-749 మధ్య ఉంటే: మీరు లోన్ పొందగలరు, కానీ మెరుగైన వడ్డీ రేటు కోసం స్కోర్ను మరింత మెరుగుపరచుకోవడం మంచిది. క్రెడిట్ కార్డ్ వినియోగాన్ని 30% కంటే తక్కువకు తగ్గించండి మరియు అన్ని బాకీలను సమయానికి క్లియర్ చేయండి.
స్కోర్ 650 కంటే తక్కువ ఉంటే: వెంటనే మీ పూర్తి క్రెడిట్ రిపోర్ట్ను పరిశీలించండి, ఏవైనా తప్పులు ఉంటే సరిదిద్దించుకోండి, బాకీ చెల్లింపులను క్లియర్ చేయండి, మరియు కొత్త రుణాల కోసం దరఖాస్తు చేయకుండా కొన్ని నెలలు వేచి ఉండండి.
స్కోర్ను క్రమం తప్పకుండా ట్రాక్ చేయడం ఎందుకు అవసరం?
మీ స్కోర్ను ఒక్కసారి తెలుసుకోవడం సరిపోదు - దీన్ని క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షించడం చాలా ముఖ్యం. దీని వల్ల ఏవైనా తప్పులు వెంటనే గుర్తించవచ్చు, మోసపూరిత కార్యకలాపాలను త్వరగా పసిగట్టవచ్చు, మరియు మీ ఆర్థిక అలవాట్ల ప్రభావాన్ని అర్థం చేసుకోవచ్చు. గుర్తుంచుకోండి, మీ స్వంత స్కోర్ను చెక్ చేసుకోవడం (సాఫ్ట్ ఇన్క్వైరీ) పూర్తిగా సురక్షితం మరియు దీని వల్ల స్కోర్పై ఎలాంటి ప్రతికూల ప్రభావం ఉండదు.
Score800 ఈ మొత్తం ప్రక్రియను ఎలా సులభతరం చేస్తుంది?
స్కోర్ లెక్కింపు యొక్క సాంకేతిక వివరాలు క్లిష్టంగా అనిపించినా, Score800 యాప్ దీన్ని సరళంగా, దృశ్యమానంగా వివరిస్తుంది. మీరు మీ స్కోర్ను ఉచితంగా చెక్ చేసుకోవచ్చు, ప్రతి అంశం మీ స్కోర్కు ఎంత తోడ్పడుతుందో తెలుసుకోవచ్చు, మరియు వ్యక్తిగతీకరించిన మెరుగుదల సూచనలు కూడా పొందవచ్చు. ఇప్పుడే Score800 యాప్ను డౌన్లోడ్ చేసుకోండి.
FAQ - తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
1. CIBIL స్కోర్ లెక్కింపు యొక్క ఖచ్చితమైన ఫార్ములా బహిర్గతం చేయబడిందా?
లేదు, ఖచ్చితమైన అల్గోరిథం గోప్యంగా ఉంటుంది, కానీ సాధారణ వెయిటేజ్ ఉన్న అంశాలు బహిరంగంగా తెలుసు.
2. ఎంత కాలం నుండి క్రెడిట్ చరిత్ర ఉంటే స్కోర్ లభిస్తుంది?
సాధారణంగా కనీసం 6 నెలల క్రెడిట్ కార్యకలాపం ఉంటే ప్రారంభ స్కోర్ లభించవచ్చు.
3. ఒకే బ్యాంకులో మాత్రమే రుణం ఉంటే స్కోర్ ఏర్పడుతుందా?
అవును, ఒకే సంస్థ సమాచారం నుండి కూడా స్కోర్ లెక్కించవచ్చు, కానీ ఎంత ఎక్కువ చరిత్ర ఉంటే స్కోర్ అంత ఖచ్చితంగా ఉంటుంది.
4. స్కోర్ మరియు రుణ ఆమోదం ఒకటేనా?
కాదు, స్కోర్ ఒక ముఖ్యమైన అంశం, కానీ బ్యాంకులు ఆదాయం మరియు ఉద్యోగ స్థిరత్వం వంటి ఇతర అంశాలను కూడా పరిగణలోకి తీసుకుంటాయి.